Wniosek o zawezwanie do próby ugodowej

 

Niniejszym wpisem pragniemy rozpocząć serię cyklicznych artykułów dotyczących zagadnień i problemów prawnych z którymi spotykamy się w codziennej praktyce Kancelarii, a które nierzadko budzą wątpliwości naszych Klientów. Liczymy, że poruszana przez nas tematyka zainteresuje czytelników, oraz przyczyni się do pogłębienia wiedzy z dziedziny szeroko rozumianego prawa cywilnego, pomagając nierzadko w rozwiązaniu codziennych problemów naszych Klientów.

 

W pierwszej kolejności chcielibyśmy przybliżyć problematykę tzw. wniosku o zawezwanie do próby ugodowej, który stanowi jeden ze sposobów skutecznego dochodzenia swoich praw przed sądem cywilnym.

 

Wniosek o zawezwanie do próby ugodowej jest szczególnym rodzajem postępowania, toczącym się w oparciu o przepisy art. 184 i następne Kodeksu postępowania cywilnego. Jest to jednocześnie postępowanie stosunkowo odformalizowane, wszczynane na wniosek zainteresowanej strony, która wzywa swojego przeciwnika do zawarcia przed sądem cywilnym stosownej ugody sądowej.

 

Należy wyraźnie zaznaczyć, że taka ugoda sądowa po nadaniu jej przez sąd klauzuli wykonalności ma taką samą moc prawną, jak wyrok sądowy czy inne orzeczenie kończące sprawę. Oznacza to, że na podstawie ugody sądowej można wszcząć i przeprowadzić skuteczne postępowanie egzekucyjne i odzyskać dochodzone należności. Już sam ten fakt przemawia za celowością zawarcia ugody sądowej, która nie tylko pozwala na pogodzenie interesów zwaśnionych stron, ale przede wszystkim przyczynia się do zdecydowanie szybszego rozwiązania sporu i wyegzekwowania swoich praw. Na marginesie należy dodać, ze często prowadzenie zwykłego (spornego) postępowania cywilnego  jest zdecydowanie bardziej czasochłonne i kosztowne, gdyż może toczyć się nawet przez kilka lat. Zawarcie ugody sądowej jest możliwe w zdecydowanej większości spraw cywilnych, a zwłaszcza w sprawach związanych z dochodzeniem zaległych należności finansowych. Wniosek o zawezwanie do próby ugodowej składany jest zawsze do sądu rejonowego według właściwości ogólnej przeciwnika, czyli najczęściej do sądu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę przeciwnika. Co do zasady w sprawie zamiast Pozwanego i Powoda występuje odpowiednio Przeciwnik i Wnioskodawca (zwany czasem także Wzywającym).

 

Wniosek powinien odpowiadać ogólnym wymaganiom stawianym pismom procesowym, tj. przede wszystkim powinien zawierać oznaczenie sądu i oznaczenie stron (wraz z adresami do doręczeń), oznaczenie wartości przedmiotu sporu, własnoręczny podpis oraz przede wszystkim zwięzłe oznaczenie roszczenia i sprecyzowanie żądania. Wniosek nie wymaga powoływania szeregu dowodów, których konieczność sprecyzowania istniałaby w pozwie. Co więcej – sąd co do zasady nie zajmuje się dogłębną analizą sprawy i oceną przedstawionych dowodów. Zawarcie ugody przed sądem podlega ocenie jedynie pod kątem zgodności z szeroko rozumianymi zasadami współżycia społecznego oraz zgodności z przepisami prawa (czy zawarcie ugody nie zmierza do jego obejścia). Strona wnosząca do sądu wniosek o zawezwanie do próby ugodowej zobowiązana jest do uiszczenia opłaty sądowej, której wysokość uzależniona jest od wartości przedmiotu sporu. W przypadku spraw o wartości roszczenia poniżej 10.000,00zł, opłata sądowa wynosi 40,00zł. W pozostałych sprawach opłata sądowa wynosi 300,00zł. Warto zauważyć, że złożenie pozwu wiąże się z kolei z koniecznością uiszczenia nierzadko zdecydowanie wyższej opłaty, gdyż najczęściej wysokość opłaty sądowej wynosi 5% wartości przedmiotu sporu (np. przy wartości roszczenia w wysokości 50.000,00zł sama opłata sądowa wynosić będzie 2.500,00zł).

 

Na marginesie należy wskazać, że w codziennej praktyce często spotyka się wnioski o zawezwanie do próby ugodowej które składane są w danej sprawie wielokrotnie, najczęściej jedynie w celu przerwania biegu przedawnienia roszczenia. Jakkolwiek co do zasady działanie takie jest oczywiście dozwolone i przerwanie biegu przedawnienia stanowi jeden z najważniejszych skutków złożenia wniosku do sądu (w świetle przepisu art. 123 §1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem), niemniej jednak coraz częściej można spotkać się z orzeczeniami sądów wskazującymi, że działanie takie stanowi naruszenie prawa podmiotowego i nie zasługuje na ochronę. Oznacza to, że istnieje pewne ryzyko związane z wnoszeniem kolejnego wniosku o zawezwanie do próby ugodowej, którego celem jest jedynie przerwanie biegu przedawnienia, a kiedy wnioskodawca ma jednocześnie świadomość, że do zawarcia ugody i tak nie dojdzie. Sąd rozpatrujący sprawę na skutek złożenia następnie pozwu mógłby uznać, że do przerwania biegu przedawnienia nie doszło (zob. np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 16.01.2014r., sygn. akt I ACa 1194/13).

 

Należy także zastanowić się, co w przypadku jeśli wezwany przeciwnik nie stawi się na wyznaczone posiedzenie sądowe. Co do zasady nie wiąże się to z żadnymi negatywnymi skutkami zarówno dla wnioskodawcy jak i dla przeciwnika. Możliwość odzyskania przez wnioskodawcę kosztów postepowania związanych z próbą ugodową pojawia się dopiero w momencie złożenia pozwu w następstwie nieudanej próby ugodowej, i zażądania ich zwrotu od przeciwnika (wtedy już pozwanego). W przypadku natomiast jeśli to wnioskodawca nie stawi się na posiedzenie sądowe, istnieje ryzyko nałożenia na niego obowiązku zwrotu kosztów przeciwnikowi, jeśli zgłosi on takie żądanie (już na etapie posiedzenia pojednawczego). Posiedzenie pojednawcze zawsze przeprowadzane jest w obecności zainteresowanych stron i sądu w składzie jednego sędziego zawodowego. Nie jest możliwe zawarcie ugody sądowej bez obecności na posiedzeniu strony przeciwnej lub jej pełnomocnika.

 

Podsumowując należy podkreślić, że wezwanie swojego przeciwnika do zawarcia ugody sądowej jest nierzadko najlepszym i najszybszym sposobem ochrony swoich praw i odzyskania dochodzonych należności. Jakkolwiek niestawiennictwo przeciwnika w sądzie lub brak zgody na zawarcie ugody sądowej nie wiąże się de facto z negatywnymi skutkami dla niego, w wielu sprawach warto przed skierowaniem powództwa do sądu najpierw spróbować tej metody dochodzenia swoich praw, zwłaszcza jeśli istnieje szansa na polubowne rozwiązanie sporu.

 

Nasza Kancelaria świadczy usługi prawne polegające na profesjonalnym doradztwie związanym także z oceną możliwości zawarcia ugody sądowej w konkretnej sprawie. Na zlecenie Klienta sporządzamy wnioski o zawezwanie do próby ugodowej i podejmujemy się zastępstwa na posiedzeniach sądowych wyznaczonych w celu zawarcia ugody. Świadczymy kompleksową obsługę prawną w zakresie dochodzenia należności w postępowaniach pojednawczych i pośredniczymy w prowadzeniu rozmów polubownych.

 

Kamil Marcol

aplikant radcowski